Wiotkość stawów – jakie są przyczyny i objawy?
Oceń artykuł

Czym jest hipermobilność stawów?

Nadmierna ruchomość stawów jest rzadką przypadłością, która może dotyczyć zwłaszcza dzieci, ale również osób starszych. Najczęściej osoby chore spotyka się w krajach azjatyckich oraz afrykańskich i są nimi kobiety. Przyczyną jest niewydolność tkanki łącznej, dlatego wszystkie elementy budujące układ mięśniowo-szkieletowy ulegają osłabieniu, a następnie niszczeniu. Właściwa diagnoza jest konieczna, aby rozpocząć leczenie i utrzymać sprawność fizyczną jak najdłużej.

Hipermobilność stawów oznacza ich nadmierną ruchomość w stosunku do przyjętej normy fizjologicznej dla wieku, płci i obszaru etnicznego. Stawy hipermobilne mają większy zakres ruchomości wskutek rozciągniętych i niewłaściwie pracujących tkanek miękkich, które je budują. Dotyczy to wszystkich elementów układu kostno-mięśniowego, którego budulcem jest tkanka łączna, gdyż w jej zaburzeniach upatruje się przyczynę zwiększonej ruchomości stawów.

Jaka jest przyczyna wiotkości stawów?

Przyczyną nadruchomości stawów są nieprawidłowości w budowie tkanki łącznej na tle wad genetycznych. Zaburzenia powodują zmiany w jej budowie oraz upośledzenie jej kurczliwości oraz rozciągliwości. Łagodną postacią wrodzonej wiotkości stawów jest hipermobilność konstytucjonalna. Jej przyczyną są zaburzenia proporcji różnych rodzajów kolagenu w tkance łącznej.

Choroba wiąże się ze zwiększoną ruchomością większości stawów oraz z występowaniem objawów towarzyszących z innych tkanek i narządów ciała. Dziedziczne są z kolei zespoły wad wrodzonych takie jak: zespół Ehlersa-Danlosa, Marfana, Loeysa-Dietza czy wrodzona łamliwość kości.

Do hipermobilności stawów mogą przyczyniać się także pewne czynniki, takie jak: niewłaściwe ukształtowanie kości budujących staw, pogorszenie propriocepcji i nadmierne rozciąganie tkanek miękkich czy przeciążenia stawów i urazy w dzieciństwie związane z trenowaniem pewnych dyscyplin sportowych takich jak np. akrobatyka, gimnastyka artystyczna, sporty walki czy balet.

Jakie są objawy nadmiernej ruchomości stawów?

Objawy są niezwykle zróżnicowane i prócz nadmiernej ruchomości stawów mogą dodatkowo występować w innych układach ciała, w których jest tkanka łączna. Zaliczamy do nich:

  • przewlekły ból stawów (zwłaszcza kolan, stawów skokowych, stawów w kręgosłupie) nasilający się w czasie długiego stania, chodzenia lub w trakcie nadmiernej aktywność fizycznej,
  • bolesność tkanek okołostawowych (mięśni, więzadeł, ścięgien),
  • słabość elementów budujących stawy i związana z tym ich podatność na zwichnięcia lub podwichnięcia (zwłaszcza rzepki, stawu skokowo-goleniowego, stawu ramiennego)
  • niestabilność stawów i związane z nią uczucie przeskakiwania i trzeszczenia w stawie, wiercenie się i potrzeba częstej zmiany pozycji,
    niedbała postawa ciała charakteryzująca się pogłębieniem krzywizn kręgosłupa,
  • zaburzenia dynamiki ciała oraz koordynacji ruchów (np. potykanie się, przewracanie, wpadanie na meble), współwystępowanie innych wad wrodzonych (np. stopy płaskie, kolana koślawe, skrzywienia kręgosłupa),
  • zmiany w obrębie skóry (np. zmarszczki, rozstępy, nadmierna rozciągliwość skóry, blizny),
  • skłonność do żylaków w kończynach dolnych,
  • zaburzenia psychiczne (np. depresja, stany lękowe, nerwica)
  • inne (opadające powieki, krótkowzroczność, silne migreny).

Leczenie hipermobilności stawów

Leczenie jest objawowe i opiera się głownie na rehabilitacji, która uwzględnia metody terapii ukierunkowane na wzmacnianie tkanek miękkich oraz opóźnienie procesów zwyrodnieniowych dotykających stawy. Nieleczona hipermobilność może prowadzić do przeciążania stawów i niszczenie ich elementów takich jak torebka stawowa, więzadła, ścięgna mięśni czy powierzchnie stawowe. Zwłaszcza kręgosłup, który stanowi główne rusztowanie i podporę ciała ludzkiego, staje się niestabilny, rozluźniają się tkanki miękkie co prowadzi do przepuklin krążka międzykręgowego oraz zespołów korzeniowych.